TỪ 01/01/2026, Hộ Kinh Doanh Chuyển Sang Kê Khai Thuế Theo Thông Tư 152/2025/TT-BTC – Những Vấn Đề Cần Lưu Ý

Từ ngày 01/01/2026, một thay đổi rất lớn trong chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ chính thức áp dụng theo Thông tư 152/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính Hướng dẫn kế toán cho các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Nếu chúng ta đang kinh doanh quán ăn, quán cà phê, shop bán lẻ; Bán hàng online, livestream, kinh doanh dịch vụ Hoặc là hộ kinh doanh lâu nay nộp thuế khoán. Chúng ta bắt buộc phải quan tâm và tìm hiểu kỹ Thông tư này, vì nó ảnh hưởng trực tiếp đến cách kê khai, cách tính, số tiền nộp thuế của bạn từ năm 2026 trở đi.

Điều 2 của Thông tư 152/2025/TT-BTC về tổ chức công tác kế toán thể hiện rõ quan điểm quản lý của cơ quan nhà nước theo hướng cho phép hộ kinh doanh được linh hoạt trong việc lựa chọn người làm kế toán. Theo đó, người đại diện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thể tự ghi sổ, bố trí người làm kế toán, thuê dịch vụ kế toán, hoặc giao cho người thân, người quản lý, thủ kho, thủ quỹ kiêm nhiệm công tác kế toán. Tuy nhiên, về bản chất pháp lý, người đại diện hộ kinh doanh vẫn là chủ thể chịu trách nhiệm cuối cùng đối với tính trung thực, đầy đủ và chính xác của sổ sách kế toán cũng như số liệu kê khai thuế. Việc pháp luật cho phép hình thức kiêm nhiệm hoặc giao cho người thân làm kế toán đặt ra yêu cầu chủ hộ phải chủ động quản trị rủi ro và tổ chức công tác kế toán phù hợp với quy mô hoạt động của mình; trong đó, có thể lựa chọn kết hợp giữa nguồn lực nội bộ và dịch vụ kế toán chuyên nghiệp nhằm vừa bảo đảm tuân thủ pháp luật, vừa kiểm soát chi phí hợp lý.

Một là, Thông tư quy định biểu mẫu đối với 4 nhóm đối tượng:

1. Hộ kinh doanh (HKD), cá nhân không chịu thuế GTGT, không phải nộp thuế TNCN
2. Hộ kinh doanh (HKD), cá nhân phải chịu thuế GTGT, phải nộp thuế TNCN
3. Hộ kinh doanh (HKD), cá nhân chịu thuế GTGT theo tỷ lệ % trên doanh thu và phải nộp thuế TNCN trên thu nhập tính thuế
4. Hộ kinh doanh (HKD), cá nhân có hoạt động thuộc diện chịu thuế khác ( thuế XNK, Tiêu thụ đặc biệt, tài nguyên….)

Như vậy Theo Thông tư 152/2025 thì HKD và cá nhân Phải ghi sổ kế toán, theo dõi doanh thu – chi phí, Số liệu sổ sách là căn cứ để kê khai thuế GTGT, thuế TNCN . Nói cách đơn giản là kinh doanh bao nhiêu, khai bấy nhiêu  và có nghĩa vụ thuế bấy nhiêu.”

Hai là, Căn cứ biểu mẫu sổ kế toán và biểu mẫu kê khai thì HKD, cá nhân cần phải

• Ghi sổ doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ
• Lưu trữ hóa đơn, chứng từ hợp lệ
• Theo dõi tiền mặt, tiền gửi, hàng hóa (nếu có)
• Lưu trữ sổ sách, chứng từ tối thiểu 5 năm
• Kê khai thuế dựa trên số liệu thực tế đã ghi nhận

Ba là những rủi ro HKD, Cá nhân thường gặp nếu không chuẩn bị tiếp cận quy định mới về cách lập, thống kê, kê khai sổ kế toán như không biết mình thuộc hình thức kê khai thuế nào; Ghi sai sổ sách; Doanh thu thực tế cao hơn nhiều so với kê khai; Không biết biểu mẫu sổ nào bắt buộc – sổ nào không; Bị truy thu, phạt chậm nộp do vi phạm quy định. Và phần lớn rủi ro không đến từ cố tình vi phạm, mà đến từ thiếu hiểu biết và không được tư vấn đúng ngay từ đầu.

Bốn là Các Giải pháp an toàn cho HKD, Cá nhân để thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai và đóng thuế đúng quy định.

1. Chúng ta cần đánh giá lại mô hình kinh doanh, nghĩa vụ thuế thuộc nhóm đối tượng nào
2. Xác định hình thức kê khai thuế phù hợp theo biểu mẫu
3. Chuẩn hóa sổ sách kế toán theo Thông tư 152/2025
4. Có đơn vị tư vấn pháp lý, thuế đồng hành tư vấn để làm chuẩn hoá ngay từ ban đầu, quản trị rủi ro thuế, giảm thiểu nguy cơ bị phạt, truy thu thuế.

Thông tư 152/2025/TT-BTC đánh dấu bước chuyển quan trọng từ cơ chế thuế khoán sang cơ chế kê khai thuế dựa trên số liệu thực tế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ là nghĩa vụ pháp lý, mà còn là yếu tố quyết định mức độ an toàn và bền vững trong hoạt động kinh doanh từ năm 2026 trở đi. Do đó, việc chủ động tìm hiểu, chuẩn hóa sổ sách kế toán và lựa chọn hình thức kê khai thuế phù hợp ngay từ đầu sẽ giúp hộ kinh doanh hạn chế tối đa rủi ro truy thu, xử phạt và tránh bị động khi cơ quan thuế kiểm tra. Chuẩn bị sớm, làm đúng và có tư vấn đồng hành chính là giải pháp hiệu quả để hộ kinh doanh yên tâm kinh doanh và tuân thủ pháp luật trong giai đoạn chính sách thuế đang thay đổi mạnh mẽ hiện nay.